Vademecum radnego jednostki samorządu terytorialnego

Ubiegłoroczne wybory samorządowe wyłoniły przedstawicieli wspólnot gminnych, powiatowych oraz wojewódzkich w organach stanowiących tych jednostek na kolejne cztery lata. Nowi radni po tym jak pomyślnie przeszli weryfikację wyborczą przystąpili do realizowania swoich ustawowych obowiązków. Szczególnie dla osób po raz pierwszy sprawujących mandat radnego poznanie najistotniejszych zagadnień dotyczących zasad funkcjonowania samorządu terytorialnego oraz przepisów dotyczących praw i obowiązków członków samorządowych organów stanowiących staje się koniecznością. Niestety przedzieranie się przez dziesiątki aktów prawnych regulujących te kwestie może być zadaniem uciążliwym i skomplikowanym. Pomocną dla radnych chcących zdobyć potrzebną do sprawowania mandatu wiedzę jest publikacja wydawnictwa C. H. Beck „Vademecum radnego jednostki samorządu terytorialnego”. Książka ukazała się na rynku wydawniczym w 2014 r. a jej redaktorem jest Adam Hać. Współautorami książki są również Marek Rotkiewicz i Dorota Wołoszyn-Kądziołka.

Autorzy „Vademecum radnego jednostki samorządu terytorialnego” zawarli treść publikacji w czterech głównych częściach książki. Punktem wyjścia jest rozdział dotyczący uzyskania mandatu radnego. Dalej opisane są zasady sprawowania mandatu radnego oraz wybrane zagadnienia związane z jego sprawowaniem. „Vademecum” kończy się wyciągiem z najważniejszych w świetle treści książki aktów prawnych.

Jak uzyskać mandat radnego?

To pytanie jest jednym z najważniejszych, jakie zadają sobie wszyscy kandydaci do rad gmin, powiatów i sejmików wojewódzkich. Autorzy „Vademecum” wychodzą ze słusznego założenia, że sam start w wyborach do organów jednostek samorządu terytorialnego musi być decyzją przemyślaną popartą zarówno prawną jak i politologiczną wiedzą. Dlatego też publikacja rozpoczyna się analizą przepisów prawa dotyczących ubiegania się o mandat i prowadzenia kampanii wyborczej. W tej części książki autorzy wychodząc od przepisów konstytucji dokonali analizy regulacji wynikających z ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy. W tym fragmencie książki zapoznamy się z przepisami dotyczącymi powoływania komitetów wyborczych i zgłaszania kandydatów na radnych, prowadzenia i finansowania kampanii wyborczej, wygaśnięcia mandatu radnego, zasad przeprowadzania wyborów do rad gmin, powiatów i sejmików oraz postępowań sądowych w trybie wyborczym. Szczególną wartością pierwszej części książki jest również analiza zagadnień praktycznych związanych z prowadzeniem kampanii wyborczej. Z tej części publikacji dowiemy się jak ważny dla kandydata jest wybór komitetu wyborczego, z jakiego zamierza on startować oraz zajmowane miejsce na liście wyborczej. Autorzy dodatkowo omawiają strategie prowadzenia kampanii wyborczej; omawiają problematykę programu wyborczego kandydata, zastanawiają się nad jego stanowiskiem w stosunku do upływającej kadencji oraz analizują problematykę haseł wyborczych. Pierwsza część „Vademecum” kończy się przybliżeniem tematyki działań kandydata na radnego z wykorzystaniem najnowszych technologii.

Jak sprawować mandat radnego?

Z wstępu do drugiej części książki dowiemy się podstawowych informacji na temat rad gmin, powiatów oraz sejmików jako kolegialnych organów stanowiących tych jednostek. Autorzy przybliżają tu problematykę statutów jednostek samorządu terytorialnego, kompetencji organów stanowiących oraz organizację i tryb ich pracy (sposób podejmowania uchwał, działanie komisji rewizyjnej). Najważniejszym fragmentem drugiej części „Vademecum” jest opis praw i obowiązków radnego jako funkcjonariusza publicznego. Po analizie prawnych zagadnień związanych z usytuowaniem radnego jednostek samorządu terytorialnego jako funkcjonariusza publicznego dowiadujemy się jak radny jest chroniony z tego tytułu. Czytelnikowi zostają przybliżone przepisy prawa dotyczące naruszenia nietykalności cielesnej radnego, czynnej napaści, wymuszenia, zniewagi oraz przywłaszczenia funkcji radnego. Dla równowagi scharakteryzowano przestępstwa, których radny, jako funkcjonariusz publiczny, może się dopuścić (łapownictwo, płatna protekcja, nadużycie funkcji).

Wartościowym fragmentem drugiej części książki jest analiza problemów z oświadczeniami majątkowymi radnych, zatrudnianiem radnego oraz prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej.

Druga część „Vademecum” kończy się charakterystyką wybranych zagadnień związanych z realizacją zadań jednostek samorządu terytorialnego takich jak: planowanie i gospodarka przestrzenna, partnerstwo publiczno-prywatne, budżet oraz wieloletnia prognoza finansowa.

Referendum, ustrój stolicy i akty prawne

W trzeciej części „Vademecum radnego jednostki samorządu terytorialnego” czytelnikowi przybliżono dwa tematy. Pierwszym z nich jest instytucja referendum lokalnego. Mając na uwadze rosnące znaczenie tego instrumentu demokracji bezpośredniej wiedza w tym zakresie jest przydatną a wręcz konieczną na stanowisku radnego. Autorzy omawiając temat referendów posłużyli się systematyką z ustawy o referendum lokalnym. Jako punkt wyjścia obrano ogólne informacje na temat referendów oraz ich rodzaje. Dodatkowo przybliżono kwestie kampanii referendalnej oraz finansowania referendów. Trzecia część książki kończy się analizą ustroju miasta stołecznego Warszawy.

Ostatnią częścią recenzowanej publikacji są akty prawne. Przytoczono tu treść ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym oraz wojewódzkim.

Plusy „Vademecum”

Niewątpliwą wartością książki jest jej kompleksowość. Publikacja zawiera wyjaśnienie zagadnień prawnych mogących wystąpić od etapu powzięcia decyzji o starcie w wyborach aż do etapu wykonywania mandatu. Plusem publikacji jest jej interdyscyplinarności; autorzy nie ograniczyli się jedynie do analizy prawnej. Przykładowo przy okazji analizy przepisów dotyczących kampanii wyborczej możemy przeczytać na temat sposobu prowadzenia kampanii co przypomina analizy z zakresu marketingu politycznego.

Książka „Vademecum” uzupełnione jest szerokim wyborem orzecznictwa sądowego. Szczególnie dużo orzeczeń przytoczono przy problematycznych kwestiach np. związanych z wygaśnięciem mandatu radnego. Przydatnymi z perspektywy czytelnika są również praktyczne porady dotyczące oświadczeń majątkowych radnych. W publikacji znajdziemy wzór oświadczenia majątkowego oraz wykaz najczęstszych problemów związanych z wypełnieniem tego typu dokumentów.

Atutem książki jest również to, że jej autorami są praktycy z dziedziny samorządu terytorialnego. Wartości książce dodaje również załączony kod rabatowy umożliwiający bezpłatny, miesięczny dostęp do modułu „Finanse i księgowość” uruchomionego w ramach portalu EkspertBeck.

Minusy „Vademecum”

Szukając elementów książki, które w kolejnych wydaniach mogą zostać poprawione wydawca może zastanowić się nad zasadnością umieszczania w książce treści ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Z jednej strony jest to dla czytelnika przydatne. Z drugiej strony częste zmiany legislacyjne mogą doprowadzić do dezaktualizacji przytaczanych przepisów. Dodatkowo mimo, że w książce wskazano, że jej stan prawny jest aktualny na wrzesień 2014 r. to w ustawach umieszczonych w ostatniej części książki nie uwzględniono zmian przyjętych ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 26 sierpnia 2014 r. Na szczęście nie są to zmiany istotne.

Uwagą drugorzędną do publikacji jest propozycja, aby w kolejnych wydaniach w sposób bardziej widoczny wyróżnić nagłówki „WAŻNE” oraz wersy zawierające informacje na temat wyroków, ich dat oraz sygnatur.

Podsumowanie

Praktyczny wymiar książki „Vademecum radnego jednostki samorządu terytorialnego” sprawia, że jest ona pozycją wartą polecenia. Z całą pewnością przyda się ona samym radnym przy wykonywaniu przez nich swojego mandatu. Z „Vademecum” z satysfakcją będą mogli korzystać również studenci studiów prawniczych i administracyjnych oraz aktywni działacze środowisk lokalnych i regionalnych, którzy pragną poznać zasady działania organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.

Sprawdź również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *