Referendum w Krakowie – konsekwencje postawionych pytań

Analiza działań podejmowanych przez Radę Miasta Krakowa związanych z przygotowaniem referendum „olimpijskiego” dostarcza przekonania, że są  one co najmniej działaniami chaotycznymi. Taki stan rzeczy może wyjaśniać zbliżająca się kampania poprzedzająca jesienne wybory samorządowe. Fakt przeprowadzenia referendum z pewnością będzie wykorzystywany jako dowód, że określone ugrupowania dążą do jak największego udziału społeczeństwa w podejmowanych decyzjach. Zdaje się, że włodarze stolicy Małopolski nie do końca przemyśleli ewentualnych konsekwencji postawionych mieszkańcom pytań. W przypadku bowiem, gdy referendum „olimpijskie” zostanie uznane za ważne może się okazać, że miasto będzie miało trudności ze zrealizowaniem przedsięwzięć, które uczyniono przedmiotem referendum.

Referendum lokalne to narzędzie demokracji bezpośredniej, które w przypadku swojej ważności rodzi wskazane przepisami prawa konsekwencje. Zgodnie z treścią art. 65 ustawy o referendum lokalnym jeżeli referendum zakończy się wynikiem rozstrzygającym w sprawie poddanej pod referendum, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego niezwłocznie podejmie czynności w celu jej realizacji. W referendum „olimpijskim” mieszkańcom Krakowa mają zostać zadane cztery pytanie. Z jakimi skutkami możemy mieć zatem do czynienia gdy inicjatywa w Krakowie będzie ważna?

Pierwsze z pytań brzmi „Czy jest Pani/Pan za zorganizowaniem i przeprowadzeniem przez Kraków Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2022 roku?”. W przypadku gdy mieszkańcy w większości odpowiedzą „Tak” władze Krakowa będą musiały podjąć działania zmierzające do zorganizowania zimowych igrzysk. I tu pojawia się zasadniczy problem. To czy w Krakowie będą zorganizowane igrzyska nie zależy jedynie od woli władz, ale przede wszystkim od decyzji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Treść postawionego pytania tej okoliczności nie uwzględnia. Konfrontując je z przywołanym przepisem prawa można stwierdzić, że jeśli mieszkańcy wyrażą zgodę na olimpiadę, a samo miasto nie zostanie wybrane na gospodarza to władzom stolicy Małopolski będzie można zarzucić, że nie wykonały art. 65 ustawy referendalnej. Całej tej sytuacji można było zaradzić poprzez bardziej fortunne skonstruowanie pytania w sprawie igrzysk. Można byłoby zapytać mieszkańców czy są za kandydowaniem Krakowa w konkursie na organizację igrzysk, a w przypadku zwycięstwa –  za organizacją olimpiady.

Drugim pytaniem w planowanym referendum jest „Czy jest Pani/Pan za budową metra w Krakowie?”. W przypadku ważności inicjatywy i większości odpowiedzi na „Tak” miasto będzie musiało niezwłocznie podjąć czynności zmierzające do budowy metra. Ciekawym w tym wypadku jest to czy Kraków dysponuje wystarczającymi środkami na tego typu inwestycje?

W referendum w Krakowie mieszkańcy mają również odpowiedzieć na pytanie: „Czy zdaniem Pani/Pana w Krakowie powinno się budować więcej ścieżek rowerowych?”. W tym aspekcie problem może się pojawić, gdyby mieszkańcy na tak postawione pytanie odpowiedzieli „Nie”. W tej sytuacji władze miasta musiałyby zaprzestać budowy jakichkolwiek ścieżek rowerowych.

Patrząc globalnie na wskazane pytania referendalne należałoby podkreślić, że instytucja referendum lokalnego ze względu na swój charakter może być wykorzystywana do rozstrzygania takich spraw jak budowa metra czy ścieżek rowerowych pod warunkiem, że władze mają świadomość konsekwencji postawionych pytań. Decydującym w tym wymiarze jest to, że wynik rozstrzygający takich referendów wymaga niezwłocznego podjęcia działań w celu realizacji opiniowanych przedsięwzięć. W tym wymiarze można by się zastanowić, czy nie lepszym rozwiązaniem jest poddanie takich zagadnień konsultacjom społecznym, które po ich zakończeniu nie wymagają natychmiastowego działania oraz dla ich ważności nie jest wymagana określona frekwencja. Kwestią, którą można byłoby poddać referendum jest sprawa organizacji igrzysk. W tym wypadku należałoby jednak odpowiednio sformułować pytanie referendalne.

Sprawdź również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *