Czy w Józefowie inicjatorzy mogą wycofać swój wniosek o referendum?

 

  • W Józefowie (mazowieckie) 19 kwietnia miejscy radni zdecydowali o przeprowadzeniu referendum w sprawie projektu ustawy dotyczącego tzw. „Wielkiej Warszawy”. Datę głosowania wyznaczono na 4 czerwca.
  • Projekt ustawy autorstwa Prawa i Sprawiedliwości 28 kwietnia został wycofany z Sejmu.
  • Do Rady Miasta Józefowa 8 maja wpłynął wniosek pełnomocnika inicjatorów referendum o „zaprzestanie procedury referendalnej”.
  • Ustawa o referendum lokalnym nie daje radnym kompetencji do „odwołania referendum”.

Rada Miasta Józefowa 19 kwietnia podjęła uchwałę o przeprowadzeniu referendum gminnego w sprawie tzw. „Wielkiej Warszawy”. Przeprowadzenia głosowania w Józefowie domagała się grupa mieszkańców, która zainicjowała samą procedurę. Zgodnie z uchwałą radnych głosowanie referendalne miała zostać przeprowadzone 4 czerwca.

Był projekt ustawy i nie ma projektu ustawy

Decyzja o przeprowadzeniu referendum w Józefowie była wyrazem sprzeciwu mieszkańców w stosunku do projektu ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy (druk nr 1259), który 30 stycznia został złożony w Sejmie przez Prawo i Sprawiedliwość. Do reprezentowania  wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniony został poseł Jacek Sasin.

Sam projekt okazał się poważnym problemem dla partii rządzącej. W zdecydowanej większości podwarszawskich samorządów lokalne władze w sposób krytyczny wypowiadały się na temat proponowanych zmian. W kilkunastu gminach zapadły również decyzje o referendach lokalnych w sprawie projektu.

To jaki jest rzeczywisty stosunek mieszkańców do projektu pokazały wyniki referendum Legionowie. Po pierwsze mieszkańcy zmobilizowali się do udziału w głosowaniu – frekwencja wyniosła ponad 46%. Po drugie miażdżąca większość głosujących była przeciwko przyłączeniu Legionowa do metropolii (ponad 94%).

Nastroje wokół proponowanych zmian spowodowały, że PiS zdecydował się na wycofanie swojego projektu z prac sejmowych. Wniosek w tej sprawie 28 kwietnia został przekazany przez posła Jacka Sasina na ręce Marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego.

Problem dla gmin z ogłoszonym referendum

Polityczne zawirowania wokół projektu w sprawie tzw. „Wielkiej Warszawy” są aktualnie problemem dla gmin, które zdecydowały się na ogłoszenie referendów. Oczywistym jest, że głównie chodzi o koszty głosowania, które w przypadku wycofania projektu z Sejmu przez niektórych może być uważane za niepotrzebne.

W Józefowie referendum nie chcą inicjatorzy głosowania

W Józefowie procedura referendalna wyglądała odrobinę inaczej niż w większości podwarszawskich gmin. Tu decyzja radnych miejskich o przeprowadzeniu głosowania zapadła na wniosek mieszkańców, który wcześniej zebrali wystarczającą liczbę podpisów.

W dniu 8 maja pełnomocnik inicjatora referendum Mariusz Batorski skierował pismo do Przewodniczącego Rady Miasta Józefowa Cezarego Łukaszewskiego z wnioskiem o „odwołanie przez Radę Miasta Józefowa procedury referendalnej”. Wniosek został uzasadniony tym, że po wycofaniu projektu w sprawie tzw. „Wielkiej Warszawy” z Sejmu nie ma podstaw do przeprowadzenia głosowania i do ponoszenia kosztów z tym związanych.

Wniosek inicjatorów a przepisy prawa

Pozornie wszystko jest proste. Jeśli inicjatorzy chcą „odwołania referendum” to Rada Miasta Józefowa powinna podjąć w tym temacie uchwałę. Z perspektywy prawnej sprawa jest jednak bardziej skomplikowana.

W polskim systemie prawa kwestię referendum lokalnego w sposób pełny reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym. W treści tego aktu prawnego brakuje przepisów, które byłby podstawą prawną dla Rady Miasta do „odwołania referendum” nawet w przypadku, w którym z taką prośbą zwracają się sami inicjatorzy referendum. Teza ta związana jest z nadrzędną konstytucyjną zasadą stanowiącą, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że każdorazowo organy władzy muszą mieć podstawę prawną do swoich decyzji. Zasada ta nie może być lekceważona nawet w przypadku, w którym radni mają na uwadze oszczędności.

Co może zrobić Rada?

Z przedstawionych analiz wynika, że Rada Miasta Józefowa nie ma kompetencji do podjęcia uchwały o zaprzestaniu procedury referendalnej. Oczywistym jest, że nie wyklucza to sytuacji, w której miejscy radni zdecydują się jednak na podjecie uchwały o „odwołaniu referendum”. Wtedy taki dokument będzie weryfikowany pod kątem zgodności z prawem przez Wojewodę Mazowieckiego. Gdy tak się zdarzy wojewoda będzie miał problem. Z jednej strony organ ten ma obiektywnie stać na straży przepisów prawa. Z drugiej strony Wojewoda Mazowiecki jest przedstawicielem rządu, któremu kolejne referenda w sprawie projektu w sprawie „Wielkiej Warszawy” nie są na rękę.

Sprawdź również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *