Czy rada gminy Rzekuń popełniła błąd w sprawie referendum?

  • Rada gminy Rzekuń 29 grudnia 2016 r. podjęła uchwałę o przeprowadzeniu referendum lokalnego w sprawie przyłączenia części gminy do Ostrołęki.
  • Ma to być protest przeciwko planom sąsiedniego miasta.
  • Z analizy przepisów prawa wynika, że samodzielne podjecie uchwały o referendum przez radę gminy może być powodem do jej unieważnienia przez wojewodę.
  • Lepszym rozwiązaniem mogło być zainicjowanie procedury referendalnej przez grupę mieszkańców.

W gminie Rzekuń mobilizacja. Władze i mieszkańcy są zdeterminowani i sprzeciwiają się staraniom sąsiedniej Ostrołęki o włączenie do miasta części swojej gminy. Jednym ze sposobów na wyrażenie protestu mieszkańców ma być przeprowadzenie referendum lokalnego w sprawie zmian granic gminy. Właśnie w tej sprawie rada gminy zebrała się 29 grudnia 2016 r. Podczas sesji radni podjęli uchwałę o przeprowadzeniu referendum lokalnego w sprawie przyłączenia części gminy Rzekuń do miasta Ostrołęka. Zgodnie z wolą radnych referendum miałoby się odbyć 19 lutego 2017 r.

Ważne jest to z czyjej inicjatywy ma być przeprowadzone referendum

W Polsce podstawą prawną do przeprowadzenia referendum jest ustawa o referendum lokalnym. Zgodnie z jej treścią referendum gminne może być przeprowadzone na wniosek mieszkańców gminy albo z inicjatywy rady gminy. W Rzekuniu radni wybrali to drugie rozwiązanie. Taka droga do przeprowadzenia głosowania jest szybsza niż procedura wszczynana przez samych mieszkańców. Wynika to z tego, że jeśli referendum ma być przeprowadzone na wniosek mieszkańców to, zanim złożą oni wniosek, muszą w ciągu 60 dni zebrać podpisy mieszkańców.

Referendum w sprawie zmian granic gminy

W przypadku głosowania w sprawie zmian granic gminy więcej szczegółów co do zasad przeprowadzenia tego typu referendum znajdziemy w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z jej treścią w sprawie ustalenia granic gminy może być przeprowadzone referendum lokalne z inicjatywy mieszkańców. Z inicjatywą taką wystąpić może jedynie grupa co najmniej 15 obywateli.

Wojewoda będzie kontrolował

Z ustawy o samorządzie gminnym wynika, że referendum w sprawie ustalenia granic gminy może być przeprowadzone jedynie z inicjatywy grupy co najmniej 15 obywateli. Wydaje się tym samym, że tego typu referendum nie można przeprowadzać z inicjatywy samej rady gminy. Rozstrzygnie to jednak wojewoda mazowiecki. Uchwała rady gminy Rzekuń w sprawie referendum tak jak każda zwykła uchwała będzie kontrolowana przez ten organ.

Chcąc uzyskać stanowisko wojewody mazowieckiego w sprawie uchwały referendalnej zwróciliśmy się do niego z kilkoma pytaniami. Niestety na tym etapie nie poznaliśmy żadnych konkretów. Zespół prasowy wojewody przekazał jedynie informację, że uchwała radnych z Rzekunia wpłynęła do urzędu 3 stycznia 2017 r. a wojewoda ma 30 dni na zbadanie jej poprawności.

Jeśli wojewoda uzna, że uchwała o referendum została podjęta w złym trybie to będzie mógł stwierdzić, że jest nieważna. To z kolei może spowodować, że sprawa referendum na dłuższy czas utknie w sądach.

A można było inaczej

Zagrożenie tym, że uchwała o referendum podjęta z inicjatywy samej rady może być unieważniona wydaje się uzasadnione. Pytanie czy nie lepiej było pozbyć się tego ryzyka rozpisując referendum z wniosku mieszkańców? Wystarczyło przecież zebrać grupę przynajmniej 15 osób, w której mogli działać również sami radni. Grupa ta powinna złożyć do wójta Rzekunia powiadomienie o zamiarze wystąpienia z inicjatywą referendalną. Od tego momentu inicjatorzy mieliby 60 dni na zebranie podpisów 10% mieszkańców Rzekunia. W praktyce oznaczało to zebranie około 850 podpisów.

Później wniosek o przeprowadzenie referendum (z załączonymi podpisami) musiałby być złożony do wójta Rzekunia. Badaniem poprawności wniosku i złożonych podpisów zajmowałaby się komisja powołana ze składu radnych. Po analizie wniosku już cała rada decydowałaby czy przeprowadzić referendum.

Jeśli założymy, że zarówno po stronie mieszkańców jak i władz gminy jest determinacja do przeprowadzenia referendum to cała procedura mogła zostać ukończona szybko i sprawnie.

Wszystko zależy od frekwencji

Jeśli ostatecznie działania mieszkańców Rzekunia doprowadzą do rozpisania referendum to najważniejsze będzie uzyskanie wymaganej frekwencji. Zgodnie z ustawą referendalną głosowanie w sprawie zmian granic gminy będzie ważne jeśli do urn pójdzie minimum 30% mieszkańców. W gminie Rzekuń warunek ten będzie spełniony jeśli zagłosuje około 2600 osób.

You May Also Like

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *